**Patella dizlik**, diz kapağını (patella) desteklemek ve stabilize etmek amacıyla kullanılan özel bir ortopedik dizliğe verilen isimdir. Özellikle diz kapağında ağrı, kayma (patella dislokasyonu), diz kapağı çevresindeki kas ve bağ problemleri gibi durumlarda tercih edilir.
### Ne İşe Yarar?
Patella dizliğinin başlıca işlevleri şunlardır:
1. **Diz kapağını destekler:** Diz kapağının doğru hizalanmasına yardımcı olur.
2. **Ağrıyı azaltır:** Patellofemoral ağrı sendromu, kondromalazi patella gibi rahatsızlıklarda ağrının hafiflemesine yardımcı olabilir.
3. **Stabilite sağlar:** Diz kapağı çıkmalarında veya kaymalarında tekrar eden sorunları önlemeye yardımcı olur.
4. **Basıncı dağıtır:** Diz üzerine binen yükün dengeli dağılmasını sağlar.
5. **Spor yaparken koruma sağlar:** Özellikle koşu, basketbol, voleybol gibi sporlarla uğraşan kişilerde diz kapağının fazla zorlanmasını önler.
### Kimler Kullanmalı?
- Patella dislokasyonu (diz kapağı çıkığı) yaşayanlar
- Patellofemoral ağrısı olanlar
- Diz kapağında instabilite (oynama, kayma hissi) olanlar
- Diz çevresinde ameliyat sonrası destek gerekenler
- Sporcularda koruyucu olarak
İhtiyaca göre açık dizli, kapalı dizli veya silikon halkalı modelleri bulunur. Hangi modelin size uygun olduğu konusunda bir ortopedi uzmanına danışmak en doğrusudur.
İstersen örnek modeller ya da kullanım önerileri de verebilirim.
Patella dizlik nedir ne işe yarar
Re: Patella dizlik nedir ne işe yarar
Diz kapağımda yada eklemimde sorun yani ağrı var. Özellikle yokuş inişlerde çok ağrılı. Bu muhtemelen geçmişte yüksekten atlamada kalan bir hasar. Ne olabilir
Diz kapağında özellikle **yokuş inişlerde** ya da **merdiven inerken** oluşan ağrı, geçmişte yaşadığın **yüksekten atlama travması** da düşünülünce, birkaç olası rahatsızlık akla gelir. En yaygın olasılıklardan bazıları şunlardır:
---
### 1. **Patellofemoral Ağrı Sendromu (PFAS)**
- **Belirtiler:** Diz kapağının önünde veya arkasında ağrı, özellikle yokuş/millet inişlerde, çömelirken veya uzun süre oturduktan sonra kalkarken.
- **Nedeni:** Diz kapağı ile uyluk kemiği (femur) arasındaki uyumun bozulması. Travmalar bu uyumu bozabilir.
- **Sıklıkla görülür:** Sporcularda, geçmiş diz travması olanlarda.
---
### 2. **Kondromalazi Patella (Kıkırdak Yumuşaması)**
- **Belirtiler:** Diz kapağının arkasında ağrı, çıtırtı sesi, iniş-çıkışlarda şiddetlenen ağrı.
- **Nedeni:** Diz kapağının arkasındaki kıkırdağın hasar görmesi ya da yumuşaması. Yüksekten atlama gibi travmalar buna yol açabilir.
- **Tedavi:** Dinlenme, fizik tedavi, dizlik kullanımı, bazı durumlarda cerrahi.
---
### 3. **Menisküs Hasarı**
- **Belirtiler:** Diz içinde ağrı, kilitlenme hissi, ani dönme veya yük binmesinde batıcı ağrı.
- **Yokuş inişte neden olabilir:** Çünkü bu hareketlerde diz eklemine binen yük artar.
- **Geçmişteki travma sonrası ortaya çıkabilir.**
---
### 4. **Patellar Tendinit (Jumper's Knee)**
- **Belirtiler:** Diz kapağının altındaki tendonda ağrı, özellikle zıplama, iniş, çömelme gibi hareketlerde.
- **Sıklıkla sporcularda görülür.** Geçmişte yüksekten atlamalar diz tendonu üzerinde hasar bırakmış olabilir.
---
### Ne Yapmalısın?
- **Ortopedi doktoruna görünmen en doğrusu.** Gerekirse röntgen ve MR ile detaylı değerlendirme yapılır.
- Bu süreçte:
- Dinlen,
- Yokuş/merdivenlerden mümkün olduğunca kaçın,
- Hafif egzersizler yap (diz etrafındaki kasları güçlendiren),
- Gerekirse patella destekli bir dizlik kullan (ağrıyı azaltabilir),
- Aşırı zorlayıcı hareketlerden kaçın.
İstersen evde yapabileceğin basit testler veya önerilen egzersizleri de paylaşabilirim. Dilersen devam edelim.
Re: Patella dizlik nedir ne işe yarar
Harika, o zaman sana hem dizindeki sorunun ne olabileceğini evde **basitçe test edebileceğin birkaç yöntem**, hem de ağrıyı hafifletmeye yönelik **temel egzersizleri** anlatayım. Bunlar tanı koymaz ama fikir verir.
---
## **1. Basit Ev Testleri (Dikkatli Uygula!)**
### **a) Merdiven Testi**
- **Yöntem:** Merdiven *inerken* ağrın artıyorsa, patellofemoral sendrom veya kondromalazi ihtimali yükselir.
- **Not:** Özellikle ağrı diz kapağının hemen arkasındaysa bu test pozitif sayılır.
---
### **b) Patella Basınç Testi (Grind Test)**
- **Nasıl yapılır:**
1. Düz bir zemine otur ya da uzan.
2. Dizini uzat, gevşet.
3. Elinle diz kapağının üst kısmına hafifçe bastır.
4. Aynı anda uyluk kaslarını (quadriceps) kasmaya çalış.
- **Pozitifse:** Diz kapağı arkasında ağrı hissedersen bu da patellofemoral rahatsızlıklar veya kondromalazi şüphesini destekler.
---
## **2. Ağrıyı Azaltıcı ve Güçlendirici Egzersizler**
Bu egzersizler diz kapağı çevresindeki kasları (özellikle quadriceps ve hamstring) güçlendirerek dizin yükünü azaltır. Her gün veya gün aşırı yapabilirsin.
---
### **a) Straight Leg Raise (Diz Üstü Bacak Kaldırma)**
- **Nasıl yapılır:**
1. Düz zemine uzan.
2. Bir bacağın düz, diğeri bükülü dursun.
3. Düz olan bacağı yere paralel şekilde yukarı kaldır (20–30 cm).
4. 3 saniye tut, indir.
- **Tekrar:** 3 set x 10 tekrar (günde 1-2 defa)
---
### **b) Wall Sit (Duvar Oturuşu)**
- **Nasıl yapılır:**
1. Sırtını duvara yasla, dizlerini yavaşça bükerek sanki bir sandalyeye oturuyormuş gibi pozisyona geç.
2. Dizler ayak parmaklarının önüne geçmesin.
3. 15-30 saniye pozisyonda kal, sonra kalk.
- **Tekrar:** 3 set
---
### **c) Hamstring Stretch (Arka Bacak Esnetme)**
- **Nasıl yapılır:**
1. Bir sandalyeye topuğunu koy.
2. Dizini düz tut ve öne doğru hafifçe eğil.
3. Arka bacakta (hamstring) gerilme hissedene kadar eğil.
4. 20–30 saniye tut.
- **Her bacak için:** 2–3 tekrar
---
## **3. Genel Tavsiyeler**
- Isınmadan egzersiz yapma.
- Merdiven, yokuş gibi zorlayıcı hareketleri şimdilik azalt.
- Dizlik kullanmayı düşün (özellikle patella halkalı).
- Ağrılı dönemde buz uygulaması 15 dk/gün (şişlik varsa).
- Ayakkabı tabanlığın yıpranmışsa değiştir. Dizlik kadar önemli.
---
İstersen bu semptomlara göre daha özel bir egzersiz programı da oluşturabilirim. Ya da bu testler sonrası hissin ne oldu, onu anlatırsan daha da netleşir. Ne dersin?